Nov 26 2009

Razdačy: NN+

„Słoŭnik NN” z asobna vyjaŭlenaj litaraj Ґ dla karystańnia offline.

Roźnicca ad taho, što možna znajści ŭ inšych miescach tym, što:

  • nacisk akcentujecca vytłuščeńniem
  • niama prablemaŭ z łacinskaj “i” zamiest kiryličnaj
  • užyty pravilny apostraf
  • hety słoŭnik budzie raźvivany (i pajavicca jahonaja versija łacinkaj).

U mianie, praŭda, jość sumnievy adnosna pravavoha statusu maich dziejańniaŭ (zabiraju ŭ biednych,  i razdaju biednym), ale kali kamuści nie padabajecca, kali łaska abhruntujcie svaju pazycyju ŭ kamentaroch. Ja padumaju, i moža navat prysłuchajusia, dy budu karystacca hetym słoŭnikam sam ni z kim nia dzielačysia.


Nov 11 2009

Słovy z G

Vyjaŭku styryŭ ź WikipediiKlasyčny pravapis dapamahaje našym tekstam nie addalacca ad biełaruskaj (i nia tolki) fanetyki. Siarod usiaho varta źviarnuć uvahu na vybuchovuju g (ґ). Čamuści mała chto ŭžyvaje jaje na piśmie. Taja ž Svaboda, prykładam, chacia j starajecca paśladoŭna ŭžyvać klasyčny pravapis, paźbiahaje hetaj litary. Lanota? Kali tak, to darma.

Šeraja knižka miž inšym prapanuje:

Пры асваеньні іншамоўных уласных імёнаў выбухны g можа перадавацца празь літару ґ („ґе”): Ґаза, Ґамбія, Ґент, Ґібральтар, Ґітлін, Аґра, Арлінґтан, Рэдынґ.

(Разьдзел 20. ПРАВАПІС Г (Ґ), К, Х
І ГАЛОСНЫХ ПАСЬЛЯ ІХ)
Vytłuščeńnie majo.

Jakija słovy ŭtrymlivajuć „g”, i kolki ich? Dzie ich znajści?

Adkazvaju ad kanca: ich možna znajści ŭ słoŭniku NN naprykład na sajcie slounik.org. Varyjantnaść tam paznačanaja błakitnym koleram, chacia lepiej było b, dumajecca, nie saromiecca „staroj novaj litary” g (ґ).

Śpis u studyju!

U hetym fajle sabranyja ŭsie słovy z „g”, najaŭnyja ŭ słoŭniku NN i pierakanvertavanyja ŭ łacinku. (Kirylica taksama jość.) Słovaŭ pad piać z pałovaj tysiač, і nichto nie skazaŭ, što na hetym usio. Na pačatak pavinna chapić.

Na pytańnie, nakolki abaviazkovaje ŭžyvańnie „g” a nia „h” ŭ sytuacyi, kali dapuščalna adno j druhoje, kožny musić adkazać sam. Asabista ja miarkuju, što inšamoŭnyja ŭłasnyja nazvy musiać pieradavacca maksymalna nabližana da aryginału, i kali našaja mova (prynamsi ŭ klasyčnym varyjancie pravapisu) daje takija mahčymaści, nia varta ignaravać ich.

Kali nam nieabyjakavaja jakaść našych tekstaŭ, pisanych pa-biełarusku, kali my chočam napoŭnicu vykarystoŭvać patencyjał klasyčnaha pravapisu, užyvajma g (ґ) ŭ svaich tekstach!

Dziakuju aŭtaram za słoŭnik NN, a taksama Zedliku za padrychtoŭku publikavanych ciapier śpisaŭ.


Nov 5 2009

Nienarmalnaja narmalnaść

Biełaruskaje litaraturnaje vymaŭleńnieNiejak tak skłałasia, što našyja zmahary za movu redka kali jaje dobra viedajuć. Jany viedajuć jaje ŭ svaim ujaŭleńni, a jano najčaściej pamyłkovaje, i vynikaje z kiepskaha ŭzroŭniu navučańnia (i vykładańnia ŭ VNU), dy adsutnaści dobrych uzoraŭ u atačeńni. Pryjdzie taki zmahar na forum Belsatu, i pačnie:

Цікава, чаму на Белсаце перакладчыкі замест нарэшце гавораць нрэсьце, замест прабачце, прабацьце і гэдак далей. Каб гэтак гаварыў адзін чалавек, то можна было б падумаць, што ён картавы, але так гавораць некалькі.

Павінен сказаць (…) што па-беларуску так не правільна, ні на наркамаўцы, ні на тарашкевіцы так казаць нельга, каб у гэтым упэўніцца, дастаткова пагортаць якія заўгодна слоўнікі, ад расійска-крыўскага слоўніка В.Ластоўскага, да сумнавядомага слоўніка пад рэдакцыяй К.Крапівы. Магчыма ў нейкіх вёсках беласточчыны альбо Палесся так і гавораць (у чым я не ўпэўнены, бо даводзілася нейкі час жыць на Палессі, і там я не чуў каб казалі нарэсьце), але да літаратурнай беларускай мовы гэта не мае ніякага дачынення.

Na žal, takija „zmahary” damahajucca nie pravilnaj litaraturnaj movy, a dastasavańnia movy Belsatu da ichniaha nizkaha (tak!) uzroŭniu moŭnych viedaŭ.

Pytańnie tut šyrejšaje, i datyčyć jano biełaruskaj „narmalnaści”. Nienarmalnaj naskroź.

U ramkach baraćby z baraćboj, rekamenduju zacikaŭlenym knižycu, jakuju ŭsie my pavinny byli zasvoić jašče ŭ škole.


Jul 8 2009

„Розкладко руска Францызско Скоріны”, abo jak pisać, kab nie абпісаццо

Jak ja ŭžo pisaŭ, biełaruskaja łacinkavaja raskładka ŭ Ubuntu kančatkova mnoj adkinutaja, bo jana pracuje z pamyłkami.

Na ščaście, Ubuntu 9.04 daje karystalnikam poŭnuju absłuhu SCIM, tamu ja vyraszyŭ zrabić peŭnyja „pierastanoŭki” ŭ majoj systemie: pakinuŭ tolki adnu polskuju raskładku, i ŭžyvaju jaje pry ŭklučanaj biełaruskaj łacinkavaj raskładcy SCIM (ź jakoj uvodžu adno litary ž, č, š, ŭ, dy niekatoryja znaki). Dziakujučy hetamu u mianie abiedźvie raskładki pad rukoj bieź nijakaha pieraklučeńnia (nia ličačy ŭvodu tekstu ad ruki, pra jaki ja pisaŭ pierad hetym), a kirylicu ja mahu ŭklučać adnym klikam.

Mnie padabajecca.

Viadoma, heta nie OS X, dzie pry dapamozie Ukelele možna zrabić sabie takuju raskładku, jakuju lubiš, i nie karystacca pratezami (darečy, čamu pad Linux nichto takoha nie zrabiŭ? Dzie ŭsie hetyja našyja „najlepšyja na śviecie” samachvały-pragramisty?), ale ničoha lepšaha ja pakul što nie prydumaŭ. Čym i chvalusia.

Na temu:
Pišam kirylicaj biez raskładki

Fajły:
Biełaruskija raskładki SCIM (łacinka i kirylica-tranślit)
Maje raskładki dla OS X (kirylica i łacinka)


May 10 2009

Wajskowy

Dvuchtydniovik 1921 h.

Dvuchtydniovik 1921 h.

Udaŭsia zduru ŭ biespradmietnuju dyskusiju ź Siarhiejem Chareŭskim, i tut raptam Antanian padkinuŭ (dziakuj!) link da skanaŭ adnaho staroha vydańnia. Ja ciškom skleiŭ z hetych fotak pdf.

Častujciesia, kamu cikava. Heta z tych časoŭ, kali Litva byla Litvoj, a pradmiet zhadanaj siońniašniaj dyskusii jašče byŭ realny, a nie virtualny.