Adnosna niadaŭna

Pamiataju, niejki čas tamu na Facebooku my z tavaryšam Čajčycam nie syšlisia ŭ pohladach na pačatak II usiaśvietnaj. Jon kazaŭ, maŭlaŭ, heta dobra, što Rasieja napała na Polšču, bo „napali ž kab vyzvalić biełarusaŭ ad panskaha pryhniotu”, a ja nie pahadžaŭsia z takoj traktoŭkaj, jakaja adkryvaje vialikuju prastoru dla vybielvańnia dziejańniaŭ SSSR. Mabyć paśa hetaha ja i adfreńdziŭ Čajčyca, kab užo nie duryŭ hałavy.

A siońnia ja adnu knižku (Недозволенная память) pahartaŭ, jakaja pačynajecca cytataj z Winstonа Churchilla:

„Россия проводила политику сговора с Германией за счет Польши. Основой германо-русского сближения должен был быть 4-й раздел Польши, СССР вел двойные переговоры – одни с Францией, а другие с Германией. Он, как видно, предпочитал разделить Польшу, а не защищать ее. Такова была непосредственная причина 2-й мировой войны”.

Viadoma, Churchill nie historyk, ale pra WW2 jon viedaŭ nie z savieckich knižak.

Nia viedaju, jak vy, a ja nie ździŭlusia, kali niejki maskvič pačnie śćviardžać, što kali b nie biełarusy, (jakich treba było vyzvalać, а как жа!), nijakaj II usiaśvietnaj nie było b.

Ale najcikaviejšaje ja znajšoŭ u ilustracyjach z hetaj knižki: školnaje paśviedčańnie z 1942 hodu. Pryhožaja biełaruskaja mova, a nia niejkaja darujcie, dubavievica, u jakoj kožny, kamu biełaruskaja nie čužaja (čytaj: „rodnaja”, i nia błytaj z movaj, na jakoj z taboj havaryli ŭ dziacinstvie baćki) zaŭvažyć na im słova “rysavańnie” (a nie malavańnie, jak skazali b ciapier (hl. Stanzu, i pačytaju ŭ volnym časie bolš uvažliva. Darečy, tut možna pačytać interviju z aŭtaram, i daviedacca ŭ troch słovach pra što jana.
Ściahnuć knihu možna adsiul. Spadziajusia, jana lehalnaja. Za spasyłku dziakuj Siaržuku Piatroŭskamu.

Kali chočaš chutka vyvučyć zamiežnuju movu na pačatkovym uzroŭni, jość dobry sposab. Dastatkova vyvučyć 100 najčaściej užyvanych słovaŭ, kab zrazumieć 50% tekstaŭ na zamiežnaj movie. Kali hetuju kolkaść pavialičyć da 1000, zrazumieješ bolš za 70% taho, što pačuješ. Hetyja ličby padličyli matematyki na padstavie bazaŭ častotnaści. Źviestki datyčać anhielskaj movy, ale ŭ inšych movach sytuacyja padobnaja.

U siecivie možna znajści admysłova apracavanyja śpisy 1000 najčaściej užyvanych słovaŭ roznych movaŭ. Zrazumieła, kab vyvučyć movu patrebnaja jašče j hramatyka, ale dziela efektyŭnaha razumieńnia, kažuć, dastatkova viedać asnovy, a leksiku možna zasvoić chutka. (bolej…)