Cetliki: Mova, User manual
Apošnim časam kali čuju pra novyja „pośpiechi” Akademii imia Navuk BSSR, ruka adrazu chapajecca za kišeń. Bo ź imi jak z amerykanskim kinom: niezaležna ad taho, što i jak pačynajuć, viadoma, jak skončycca.
Siońnia, vo, daviedalisia, što hetyja radasnyja tvorcy „pierakłali vajskovuju słužbu na biełaruskuju movu”.
Znoŭ, jak i ŭ vypadku ź nie-da-łacinkaj, tavaryšy-akademiki zamiest čerpać ź biełaruskaj tradycyi ŭziali j prydumali svajo „dzicia”. I znajšlisia navat amatary pahuškać hetaha dzicionka, jakim nie pieraškadžaje, što naradziŭsia jon miortvym. A ŭ vojsku hetaja trasianka, ja tak razumieju, pojdzie „na ŭra!”
Spadabałasia farmuloŭka, cytavanaja z sajtu „Žydaradziva”, maŭlaŭ, „pierakłali statut i inšaje na movu tytulnaj nacyi”. Ot ža ž… Z drobnych prykładaŭ bačna, nakolki hety pierakład śviedčyć pra tuju tytulnuju nacyju. Nakolki ja zrazumieŭ, tam kiravalisia (da bolu znajomym) pryncypam, kab mova tytulnaj nacyi nie adroźnivałasia ad rasiejskaj. Pabačym, moža kali viarnusia da padrabiaznaha razboru. Niuans cikavy. Bo „tytulnaja nacyja” sapraŭdy niedzie tak i havaryła b, kali b jaje prymusić užyvać „tytulnuju movu”.
U mianie ŭ vojsku (1987-89) byŭ adzin siaržant. Biełarus. Krykklivy, jak amerykanski siaržant, adno što nie najomnik, i nie za amerykanskija hrošy. Dyk jon užo tady ŭžyvaŭ frazački, typu: „Раўняйся, на хуй!” albo „Салдат, стань на хуй!” Bieź nijakaj akademii. Prosta, u jaho hetaje „на хуй” niejak aŭtamatam vyskokvała. My, navabrancy, na pačatku prosta nie mahli ŭstrymacca ad śmiechu, ale potym niejak abmiakli, u čym nam vielmi dapamahli spluščanyja guziki, kali vy razumiejecie, pra što ja.
A… Ja tut raśpisaŭsia, choć planavaŭ tolki zanatavać, što ŭ hetaj sytuacyi asabliva škada Franka Viačorku. (Kolki jamu tam zastałosia ŭ hetym pałonie?) Zrešty, nia tolki Franka, kali ŭžo surjozna.
Chacieŭ byŭ napisać pra tav. Booxtera, jaki ŭčapiŭsia ŭ słova „kaniečnie” jak toj tapielec, ale dumka saślizhnułasia ŭ inšy bok. Chacia, niejki jaje cień zastaŭsia, tamu toje, što pavinna być niedzie ŭ P.S. da hetaha dopisu ja vynošu na pačatak. Infarmacyja kvadratnymi litarami dla dziaciej i invalidaŭ. U hetym dopisie vykazanyja maje pryvatnyja dumki, jakija nie abaviazkova padzialać Tavarystvu Biełaruskaj Movy imia kahości 
tam, Akademii imia Navuk, Adminisracyi Prezydenta, KGB, KVN, NN i inšym paciešnym ustanovam.
Juraś Bušlakoŭ kaža, što razvodzić paniatki albo i abo (jak ja heta rablu ŭ antysłoŭniku) nia maje sensu, jak i nia maje sensu razvodzić značeńni zhadzicca i pahadzicca. A ja dumaju, jon pamylajecca.
Chočacie prykład? Była ŭ našaj movie patreba, i było ŭ najaŭnaści adpaviednaje słova (abo), ale niešta padšeptvała vynachodnikam, što biaśpiečniej (ci bolš prestyžna?) prydumać novaje, čym zajmacca razborkami sa starym, jakija ŭ nas praktykujucca nadzvyčaj redka. U vyniku śviet pabačyła čysta „mičurynskaja” forma to bok. Vo dzie„ŭzbahacili”!
Užo siońnia formu pahadzicca aktyŭna vyciaśniaje bolš zvykłaja vuchu „siaredniaha biełarusa” forma źmirycca, a 99% biełaruskamoŭnych nie adčuvajuć roźnicy pamiž zhadzicca j pahadzicca. Heta toj ž dyjagnaz, što i ŭ vypadku ciapier-zaraz, jakija ŭ śviadomaści tych ža 99% aznаčajuć adno j toje ž: сейчас. Dumaju, što i ŭ vypadku zhadzicca-pahadzicca moža paŭstać treciaja forma, uziataja, naprykład, častkova z rasiejskaj (смириться, помириться), a častkova sa stoli. Кali budziem maŭčać u dźvie dzirački, nam daviadziecca hetuju treciuju formu ŭžyvać.
Potym nie kažycie, što ja nie aścierahaŭ. Darečy, pytańnie ŭ zahałoŭku zadadzienaje taksama vam.
Cetliki: Mova, sprečnaje, User manual
Ot, nia pieršy raz baču, a zaŭždy biantežusia, i ciapier niešta nie ściarpieŭ. Kali ŭklučyć biełaruski łacinkavy interfejs, časam siam-tam va Ŭbuntu jak tyja vošy vyłaziać kiryličnyja frazački — pradukt radasnaj tvorčaści kahości, u kaho, ja spadziajusia, ruki ŭžo adsochli.
Lakalizatary sranyja. Prosta Naša Niva niejkaja! A potym jany ździŭlajucca: „čamu heta ludziam nie padabajecca Linux?” Ci „čamu heta ludzi nia lubiać biełaruskaj lakalizacyi/movy?”. Tamu!
U mianie paru razoŭ pytalisia, jak pašyryć viedy ŭ halinie biełaruskaj movy, što čytać. Ja zazvyčaj nia viedaju, što adkazvać. Jak kožny, chto niečym cikavicca, ja sam biezupynna vučusia, adkryvaju niešta novaje. Niaredka dzialusia hetym tut. Dy j niama adzina słušnaj parady. Važna, mabyć, nia ŠTO, a JAK čytać. I ŭsio ž, paru krynicaŭ ja b paraiŭ. Dziela ahulnaha raźvićcia varta čytać… słoŭniki. Ja viedaju, heta zaniatak dla „vyčvarencaŭ”, bo chto ž z narmalnych ludziej ČYTAJE słoŭniki, adnak sapraŭdy varta. Krapivu, Stankieviča, Bułyku, tłumačalny (adnatomnik).
Versija „minimum” dla zaniatych i tych, chto nia maje času:
Kali ja dobra zrazumieŭ Siarhieja Šupu, ź jakim pierakinŭsia na hetuju temu niekalkimi skazami, najaŭnyja tam rekamendacyi nia majuć žorstkaha charaktaru. Jany amal raŭnapraŭnyja dublety. Adnak, dumaju, varta da ich pryhledziecca, kali ŭsio ž jany ŭ takim słoŭniku pajavilisia. Niektoryja prapanovy typova „taraškievičnyja” (huligan, barbar, i pad.), inšyja ŭzbahačajuć movu, naminajučy bolš dahledžanyja formy. Cikavy śpis. Ja, praŭda, vykinuŭ ź jaho ŭłasnyja nazvy, bo ŭ vypadku łacinki jany j tak małaaktualnyja, a taksama niekatoryja dyskusijnyja prapanovy. Alfabetny paradak zachavaŭsia kiryličny; spadziajusia, nikomu heta nie zaminaje. Bolej »
Cetliki: Mova, Słoŭnik, User manual, Łacinka
