Varta canić bahaćcie
Dadaŭ niekalki čarhovych słoŭkaŭ u Antysłoŭnik. Takoje adčuvańnie, što jon niečakana chutka razrastajecca, i treba budzie nieŭzabavie ŭvodzić niejkuju ŭ im systematyzacyju, kab nie była takaja kuča-mała.
PAMPAVAĆ
Ahidnaja kalka pampavać (niešta ź sieciva) maje davoli šyroki raspaŭsiud vierahodna jakraz dziakujučy tamu, što jana kalka z rasiejskaj, i tamu ŭsim zrazumiełaja. Dyk čamu jana tady ahidnaja? Bo jana śviedčyć pra biazdumnaść tych, chto joj karystajecca i hłupstva stvaralnikaŭ.
Viadoma, bułykaŭski słoŭnik daje niekalki biełaruskich adpavednikaŭ rasiejskaja качать:
1) kałychać, hajdać, huškać;
2) chistać;
3) kivać (hałavoj);
4) padkidać (jubilara);
5) pampavać.
Tolki apošniaje značeńnie bolš-mienš pasuje da apisańnia pracesu pieranosu čahości ź sieciva na lakalny kamputar, adnak kali ŭ rasiejskaj movie качать davoli vobrazna adlustroŭvaje zhadany praces, to ŭ biełaruskim pierakładzie hetaje słova nabyvaje inšuju sensavuju afarboŭku, bo pampavać U NAS možna tolki z pompaj (a viesłavać tolki ź viosłami) i nijak inačaj.
Pasprabujcie nastolki ž dasłoŭna ŭžyvajučy adpaviednika pampavać pierakłaści na biełaruskuju takija vyrazy sa słovam качать, jak:
качать права
качать орудие
качать головой
качать мускулы
Ciažka? Śmiešna?
Vоś žа, pry najaŭnaści bolš trapnych adpaviednikaŭ ściahvać i brać, a taksama mienš “kašernaha” (pavodle niekatorych znaŭcaŭ) ale nia mienš trapnaha zahružać, i jahonaha bolš kašernaha (pavodle tych ža znaŭcaŭ) ładavać, hłupa karystacca kalkami — tym bolš takimi niaŭdałymi. Tak, našyja adpaviedniki nie padobnyja da rasiejskich, ale chto skazaŭ, što padabienstvy musiać być?
Moj ulubiony adpaviednik: ściahvać, chacia suprać ładavańnia ja taksama ničoha nia maju.
DRUKAVALNAJA (MAŠYNKA)
Čarhovy kandydat: drukavalnaja mašynka ŭ značeńni pisalnaj.
Radavod hetaj pamyłki nahadvaje “historyju chvaroby” słova pampavać: uziali j pierakłali z rasiejskaj vyraz печатная машинка, (jaki, darečy, nie źjaŭlajecca asnoŭnym — dokaz čaho bačny chacia b pa pierakiravańni ŭ ichniaj wiki).
U rasiejskaj movie печать maje šyrejšaje značeńnie, a ŭ našaj (adpaviedna) značna bolej adpaviednikaŭ:
1) druk, presa, drukavańnie;
2) piačatka;
3) klajno.
Plus vytvornyja, typu отпечаткі — adbitki.
Miž tym печать u rasiejskaj movie fihuruje vyklučna ŭ značeńni druku. U značeńni mašynapisu (źviarnicie ŭvahu na hetaje słova) — nie. Za vyklučeńniem razmoŭnaj leksiki, jakoj nie datyčyć hety dopis.
Druk ad piśma adroźnivajecca tym, što pieršaje pradbačvaje aŭtamatyku pracesu, a druhoje — niepasredny fizyčny ŭdzieł aŭtara.
Pa-biełarusku pravilna kazać: pisalnaja mašynka, a nie drukavalnaja.
Abodva vypadki pakazvajuć, što sučasnyja biełarusy daremna spraščajuć svaju (bahaciejšuju, jak śviedčyć vialikaja kolkaść pryviedzienych adpaviednikaŭ) movu da ŭzroŭniu rasiejskaj, jakuju (časam nie biez padstavaŭ) ličać uzoram pry niedachopie ŭłasnaj terminalohii. Uzoram ličyć jaje nia hrech, ale lubyja ŭzory varta čerpać z hałavoj, a najlepiej najpierš pašukać dobrych adpaviednikaŭ u našaj. Bałazie, jość u čym. Pakul što jość.
Nu, ja vas papiaredziŭ. ;)
P.S. Kali ŭ kahości jość čarhovyja “kandydaty” ŭ antysłoŭnik, nie saromiejciesia ich vykazać.
▢ Moža ciabie zacikavić taksama heta:
Tags: Mova, User manual
2 kamentaroŭ
Inšyja spasyłki na hety dopis
Kanał RSS kamentaroŭ pad hetym dopisam. TrackBack URI
Siaržuk, 15/08/2008 @ 10:07
Varyjant “ściahnuć” ja sustrakaŭ u palakaŭ, raniej karystaŭsia słovam “spampavać” -> dziakuj za artykuł. ;-)
Alaksandar Navicki, 15/08/2008 @ 10:59
Racyja. Umoŭna možna ličyć hetaje “ściągnąć” bolš narodnaj, prostamoŭnaj versijaj, i jano šyrej raspaŭsiudžanaje. Pravilnym, bolš achajnym i neŭtralnym u palakaŭ ličycca “atrymać”,” uziać” (pobrać), i jaho rekamendujuć movaznaŭcy. Adnak rekamendacyi rekamendacyjami, a žyćcio žyćciom. :)
Pryjemna, što kamuści heta cikava!